Madde Bağımlılığında Hızlandırılmış Arındırma Programı

Madde Bağımlılığında Hızlandırılmış Arındırma Programı (HAP) opioid (eroin,kodein, morfin,suboxone, metadon vb) bağımlılığında tercih edilen, rutin olmayan, kısa süreli yatışı zorunlu olan bir arındırma programıdır. Tedavi süreci sonunda vücudu maddeden arındırıp 3 aylık koruma sağlayan cilt altı implant uygulanmaktır. Madde Bağımlılığında Hızlandırılmış Arındırma Programı ‘nın avantajları; yatışın kısa süreli olması, çekilen sıkıntının fazla olmasına rağmen kısa sürede sonlanması ve düşük maliyetli olmasıdır.

Naltrekson implant kullanan hastaların çok büyük bir kısmı, implantın etki süresi içinde eroin ve diğer opioidleri kullanmazlar. Fakat küçük bir grup hasta implant takıldıktan sonra eroin kullanmaya devam edebilir. Bu durumda, bireysel metabolik farklardan dolayı implant tedavisinin sağladığı ilaç kan düzeyinin yetersiz olduğu düşünülür.

Böyle bir durumda doktorunuzla iletişime geçtiğinizde doktorunuz naltrekson implanta ek olarak naltrekson tablet reçete edebilir. Bu şekilde hastanın eroin kullanması önlenebilir. Bunun yanında, hastanın içme isteğini azaltmaya yönelik diğer ilaçlar ve psikososyal müdahaleler de uygulanabilir.

Naltrekson implant uygulanan hastalar bu dönemde eroin kullanamadıkları için diğer maddelere yönelebilirler. Yakınınız taburculuk sonrası başka maddeler kullanmaya başladığında doktorunuz ve psikoloğunuz ile iletişime geçiniz. Böyle bir durumda diğer maddelere yönelik de ayrıca ilaç tedavileri ve psikososyal müdahaleler uygulanması gerekir.

Yakınınız taburculuk sonrası dönemde madde kullanmaya devam ediyorsa bunun muhtemel sebepleri şunlardır:

  • Tedavi motivasyonu, yani maddeyi bırakma isteği düşük olabilir.
  • Tedaviye rağmen maddeye karşı isteği fazla olabilir ve craving (aşerme) atakları yaşıyor olabilir.
  • Madde bağımlılığına ek olarak başka psikolojik-sosyal sorunları olduğu için rahatlamak ya da iyi hissetmek amacıyla madde kullanıyor olabilir.

Taburculuktan sonra yakınınız madde kullanmaya devam ediyorsa aşağıdaki öneriler fayda sağlayabilir.

  • Taburculuktan sonraki erken dönemde HAP tedavisinin devamı olarak yaklaşık 2 hafta boyunca bazı ilaçları kullanmaya devam edeceksiniz. Erken dönemde alkol veya madde kullanımı, ilaçlarla etkileşime girerek hayati risk oluşturabilir. Bu süre içinde kesinlikle alkol veya madde kullanılmamalıdır!
  • Yakınınızın tedavi motivasyonunun arttırılması için düzenli psikiyatrist ve psikolog takiplerine devam etmesi çok önemlidir.
  • Yakınınız madde kullandığında ona kızmamaya ve öfkenizi yansıtmamaya çalışarak neden madde kullandığını anlamaya çalışın. Eğer tedavi motivasyonu düşükse, motivasyonunun arttırılması için psikiyatristi ve psikoloğu ile görüşmeye gitmesini teşvik edin.
  • Eğer motivasyonu iyi olduğu halde madde alma isteği fazla oluyorsa, bağımlılığın bir beyin hastalığı olduğunu hatırlayıp bu konuda yaşadığı zorlanmayı anlamaya çalışın.
  • Madde isteğine karşı, yeni ilaç tedavileri ve psikolojik destek için, takip eden psikiyatrist ve psikologla iletişime geçin
  • Maddeye aşerme (craving-istek) ataklarının yaklaşık 30 dakika kadar sürdüğünü, bu süre içinde dikkatini başka şeylere odaklamanın veya psikoloğunun öğrettiği bazı egzersizleri uygulamanın iyi geleceğini ve bu atakların geçeceğini hatırlatıp ona destek olun.
  • Yakınınızın madde bağımlılığı dışında başka psikolojik ve sosyal sorunları varsa önce onunla konuşup bu sorunları anlamaya çalışın. Ardından bu sorunları geride bırakmak için ona nasıl yardım edebileceğinizi konuşup onu destekleyin.
  • Eşlik eden psikolojik-sosyal sorunlarının çözümü için, psikiyatrist ve psikoloğuna başvurup destek alın. Psikoterapi ve ilaç tedavileri ile bu sorunlar ve yol açtığı sıkıntılar giderilebilir.

Taburculuk sonrası psikiyatrist ve psikolog takiplerine devam edilmesi, yeniden madde kullanılmasının önlenmesi açısından çok önemlidir.

Taburculuk sonrası dönemde ilaç tedavisini size verilecek ilaç kullanım programına uygun olarak kullanmalısınız. İlaçlar doktorunuzun önerdiği şekilde kademeli olarak doz azaltılarak yavaş yavaş kesilmelidir. İlaçların birden kesilmesi huzursuzluk, sinirlilik, gerginlik, uyku bozukluğu, saldırgan davranışlar, kaygı, keyifsizlik, isteksizlik gibi belirtilere yol açabilir.

İlaçların önerilenden fazla dozda kullanılması da ilaç yan etkilerinin artmasına sebep olarak tehlikeli durumlara sebebiyet verebilir. Yüksek dozda ilaç alınmasına bağlı halsizlik, sersemlik, kafa karışıklığı, bilinç bulanıklığı, hayaller görme, huzursuzluk, sinirlilik, saldırgan davranışlar gibi belirtiler görülebilir.

Bu sebeplerle ilaç tedavisini mutlaka doktorunuzun önerdiği dozda ve sürede kullanmalısınız. İlaç tedavisi ile ilgili yan etki geliştiğinde, tedavide değişiklik yapmadan önce mutlaka doktorunuza haber verin.

Yakınınız ilaçlarını düzensiz kullanıyorsa öncelikle bu durumu kendisiyle konuşun. İlaçları neden düzensiz kullandığını anlamaya çalışın.

  • Eğer ilaç yan etkileri nedeniyle ilaçları düzensiz kullanıyorsa, bu durumu doktoruna iletmeyi önerin ve doktorunuzun tavsiyeleri doğrultusunda hareket edin. Doktorunuz tedavide ilaç yan etkilerinin azaltılmasına yönelik bir düzenleme yapacaktır.

Eğer ilaç tedavisine rağmen belirtilerinin devam ettiğini, sıkıntısının geçmediğini ya da maddeye aşerdiğini, bu nedenlerle ilaçları fazla kullanmak istediğini söylerse; bu konuyu önemseyin ve bunu doktoruna iletmeyi, doktorunun önerisi doğrultusunda hareket etmenin uygun olacağını söyleyin. İlaçların yüksek dozda kullanılmasının sıkıntılarını azaltmak bir yana arttıracağını, pek çok ciddi yan etkiye sebep olabileceğini ve hayati risk yaratabileceğini hatırlatın.