Çocuk ve Ergenlerde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite

Çocuk ve Ergenlerde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) anne karnında ve erken çocukluk döneminde beyin gelişimini etkileyen faktörler sonucunda ortaya çıkan bir bozukluktur. DEHB dikkatsizlik, dürtüsellik ve hiperaktivite ile karakterizedir.

Çoğu çocuk ve ergen zaman zaman dikkatini toparlamakta, dürtüsel davranışlarını kontrol etmekte veya hareketsiz bir şekilde oturmakta zorlanabilir. Ama Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu’na sahip çocuklar için bu sorunlar o kadar yaygındır ki; ev, akademik ortam, sosyal hayat ve insan ilişkileri gibi yaşamın birçok alanına müdahale eder.

DEHB’li çocuklarda ortaya çıkan problemler çok çeşitlilik gösterebilir. DEHB’li çocuk ve ergenlerin aileleri ortaya çıkan bu sorunlarla nasıl mücadele edilebilecekleri konusunda kaygılar taşıyabilmektedir. Bu bölümde Çocuk ve Ergenlerde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu’nun doğası anlatılmış ve ortaya çıkan problemler karşısında ailelerin neler yapabileceği ile ilgili öneriler sıralanmıştır.

Bir çocuğa Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı konulduğunda, ebeveynler genellikle tanı ve tedavinin doğruluğu konusunda endişelenirler. Yapılan beyin görüntüleme çalışmalarında DEHB’li çocukların dikkat ve hareket ile ilgili beyin fonksiyonlarının DEHB olmayan çocuklara oranla daha bozuk olduğu gösterilmiştir.

DEHB, tanı konulduğunda doğru tedavi ile kontrol altına alınabilir. Tedavi, çocuğa ve aileye göre planlanır. Çocuğunuzun hayatında yer alan diğer kişilerle (öğretmenler, terapistler, diğer aile üyeleri ) yakın bir şekilde çalışmak fayda sağlayacaktır.

DEHB’li çocuklar çabuk sıkılırlar ve odaklanmakta güçlük çekerler. Bu nedenle de sık sık su içme, tuvalete gitme gibi bahanelerle dersin başından kalkmak isteyebilirler. Dersin başına geçmeden önce bu tür ihtiyaçlarını karşıladığından emin olun ve dikkatlerini dağıtacak başka bir problemleri olup olmadığını kontrol edin.

Ders çalıştıkları ortamla ilgili düzenlemeler yapın. Odayı sade bir şekilde düzenleyin. Masada sadece ihtiyaç olduğu kadar eşya bulundurun. Masayı bakış açısı içerisine daha az eşya girecek şekilde konumlandırın. Mümkünse ses miktarını en aza indirin. Televizyon, telefon, tablet gibi dikkat dağıtıcı eşyaları aynı ortamda bulundurmamaya özen gösterin.

DEHB olan bazı çocuklar, müzik dinlerken daha iyi odaklanıp öğrenebilirler. Çocuğunuzu izleyip tanıyın ve neyin işe yaradığını görün.

DEHB, temelde beynin gelişiminde sapmalara neden olan faktörler sonucunda meydana gelir ve biyolojik süreçlerin ön planda etkilendiği bir bozukluktur. Bu nedenle temel tedavi ilaç tedavisidir. Bu; göz bozukluğu olan ve yeteri kadar görmekte zorlanan bir kişinin gözlük kullanması gibi bir durumdur. Yerine koyma tedavisi şeklindedir.

İlaç kullanıldığında bozuklukla ilgili temel belirtilerin %70-80 oranında azalması beklenir, ilacın kesilmesi durumunda ise şikayetler genellikle geri dönmektedir

Problem belirtilerin çocuğun hayatını zora soktuğu, günlük hayatta tolere edilemediği süre boyunca ilaca devam edilmesi gereklidir.